تفکیک یا حذف جنسیتی در دانشگاههای ایران
مطلب زیر در سایت جمعیت مبارزه با تبعیض تحصیلی منتشر شده است
هنگامی که حکومت دیکتاتور پهلوی سرنگون شد، کم نبودند کسانی که به جای اندیشیدن به کشوری پیشرفته به دنبال آن گشتند که هر آن چه پهلوی ها کرده بودند را وارونه انجام دهند، با تیشه به پاسارگاد رفتند، قانون کشف حجاب را مبدل به چادر اجباری کردند و … . و چنان پیش رفتند که رهبرشان که تا قبل از آن حامی اسلامی کردن همه جا بود، به انتقاد از عملکردهای کور و بی منطق آنان پرداخت، اما روند ضد فرهنگی ای که شروع شده بود ادامه یافت، تا به دانشگاه ها رسید و قرار بر آن شد تا دانشگاه ها اسلامی شوند و کسی هم جرات نداشت بپرسد که اسلامی کردن دانشگاه به چه معناست؟ سال ۸۳ و چندی پیش از نمایشی که به انتصاب محمود احمدی نژاد به ریاست دولت ایران انجامید، امام جمعه اصفهان در طی سخنانی از تفکیک جنسیتی گسترده در همه جا سخن گفت؛ بلافاصله اولین پارک مخصوص زنان با کشیده شدن دیواره های بلند برزنتی در اصفهان ایجاد شد، روندی که ادامه یافت تا به تفکیک جنسی در دانشگاه ها رسید. در این میان در کنار سخنان غیر معقول برخی مدافعان متعصب تفکیک جنسیتی، برخی مقامات دولتی نیز سخنانی بیان داشتند که جالب توجه به نظر می رسید.
علمی کریمی فیروز جایی عضو کمیسیون آموزش مجلس دوشنبه ۳۰ خرداد ماه ۹۰ در گفتگو با خبرنگار مهر عنوان داشت که وزیرعلوم، تحقیقات و فناوری بر عملی شدن تفکیک جنسیتی در دانشگاه ها از مهر ماه سال جاری و با آغاز سال تحصیلی تاکید دارد. این نماینده مجلس افزود: در این خصوص تمام سلف سرویس ها، اتوبوسها، فضاهای تازه تاسیس و حتی کلاسهای درسی تفکیک جنسیتی خواهند شد
رضا آشتیانی عراقی عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در گفتگو خود (۳۰ خرداد۹۰) با خبرگزاری مهر ضمن تاکید بر این مطلب که امکانات تحصیل زنان باید محدود شود، می افزاید: در حال حاضر بالطبع زنی که در دانشگاه تحصیل کرده است به دنبال شغل است اما در جامعه نیز این شغل را با حقوق کمتری به نسبت مردان دریافت می کنند چرا که زنان قانع تر هستند و کارفرماها حقوق کمتری به آنها می دهند، وی در ادامه تاکید کرد: مسئولیت تامین مخارج خانه و خانواده بر عهده مرد است و وقتی مردان نتوانند در رشته هایی که با آنها تناسب دارند تحصیل کنند در ادامه شغل مناسبی هم پیدا نمی کنند و مشکلات خانواده ها بیشتر می شود زیرا هر چقدر هم که زنان کار کنند نمی توانند خرج خانه را برعهده بگیرند
موارد مذکور معدود سخنان مسئولان است که رسما تفکیک جنسیتی را پذیرفته اند، اما در سایر موارد مسئولان ضمن فرافکنی، عملکرد خود را با نام های دیگر معرفی می کرده اند و سپس با توجه به تبعیض گسترده و رسمی پذیرش دانشجو در کنکور سراسری سال ۹۰ برای فرافکنی فراخوانی مبنی بر تاسیس دانشگاههای تک جنسیتی غیر دولتی می دهند و بلافاصله خبر از تاسیس چنین دانشگاههایی در گوشه کنار کشور منتشر می کنند، اما با نگاهی به روند مطرح شدن مسائل فوق و کارنامه دانشگاه های تک جنسیتی در کشور به نکاتی بر می خوریم که قابل بحث می باشند.
سال تحصیلی ۸۳-۸۴ هم زمان با درگیری های نیروهای امنیتی در دانشگاه اصفهان شروع شد، دختران ساکن در خوابگاه های دانشگاه اصفهان پس از دیدن میزان خشونتی که بر علیه هم دانشگاهی های پسرشان که معترض به وضعیت دانشگاه بودند، به تصور اینکه شاید خشونت با انها کمتر باشد، به حمایت از هم دانشگاهیان و خواسته های صنفیشان به صف معترضین پیوستند، پس از ان خشونت نیروهای امنیتی بر علیه دانشجویان به خصوص برعلیه دانشجویان دختر ساکن در خوابگاه های دانشگاه اصفهان به حدی بود که در سطح شهر شایعه شده بود که اینانی که بر علیه دانشجویان آن گونه خشن برخورد می کنند، نمی توانند ایرانی باشند و احتمالا لبنانی یا سوری هستند، دانشجویان معترض به وضعیت دانشگاه اصفهان و دانشگاه شهید مهاجر شدیداً سرکوب شدند ولی هنوز تصویر برخوردهای خشن نیروهای امنیتی با دختران دانشجو در ذهن بسیاری بود، که امام جمعه اصفهان سخن از تفکیک جنسیتی گسترده آورد، با نگاهی به سایر دانشگاه هایی که با تفکیک جنسیتی روبرو بوده اند،در میابیم این دانشگاه ها شامل دانشگاه هایی هستند که داری فضای فعال و کنشگری در رابطه با فعالیت های مدنی و سیاسی بوده اند، دانشگاه علامه طباطبایی که تعداد کثیری از اساتیدی که در سالهای اخیر بازنشسته اجباری شده اند از این دانشگاه بوده اند یکی از موارد تفکیک جنسیتی بوده است، دانشگاه علامه طباطبایی علاوه بر تفکیک جنسیتی شاهد حذف بسیاری از رشته های تحصیلی بوده که با نگاهی گذرا به تعداد دانشجویان اخراجی به دلایل سیاسی و اساتید بازنشسته شده، رابطه معنی داری میان آنها می بینیم.
از سوی دیگر فشار بر دانشگاه ها حذف تدریجی دختران از دانشگاه های دولتی دارای سطح علمی بالا می باشد، قسمت اول این طرح با درج تعداد پذیرش شدگان دختر و پسر در دفترچه های کنکور آغاز شد، هر چند مسئولان کشور از سطح علمی بالای دانشگاه های تک جنسیتی و تاثیر تفکیک جنسیتی بر رشد علمی دانشجویان، به خصوص دانشجویان دختر سخن ها گفته اند، اما نگاهی به رنکینگ منتشر شده توسط نهاد رتبه بندی دانشگاه های جهان اسلام که نشانی اینترنتی آن گویای وابستگی اش به حکومت ایران است، مستنداتی مغایر با گفته های مسئولان را پیش چشم ما قرار می دهد، در ۲۰۲ دانشگاه رتبه بندی شده در قسمت دانشگاه های ایران به دنبال رتبه چند دانشگاه تک جنسیتی گشتم تا مقایسه ای با سایر دانشگاههای کشور باشند، دانشگاه الزهراء رتبه ۲۷ دانشگاه های کشور را به خود اختصاص داده بود، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر مجلسی (دانشگاهی کاملا پسرانه) رتبه ۹۰ را به خود اختصاص داده بود و دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرین شهر (دانشگاهی کاملا دخترانه) در بین ۲۰۲ دانشگاه رتبه بندی شده وجود نداشت، دانشگاه افسری امام علی (ع) رتبه ۱۲۸ و دانشگاه امام صادق (ع) رتبه ۷۳ را کسب کرده بودند، برای مقایسه در این رتبه بندی می توان به رتبه دانشگاه پیام نور اشاره کرد که هر چند وقت یک بار برخی سخن از عدم اعتبار علمی آن می کنند ولی براساس رتبه بندی دانشگاه های کشور دانشگاه ۳۱ کشور را دارا می باشد، قسمت دوم این فشار بر دانشجویان دختر در کنار حذف تدریجی حضور دختران در دانشگاه های دولتی به واسطه سهمیه بندی جنسیتی، ایجاد اموزش عالی غیر دولتی برای تحصیل دختران می باشد که علاوه بر ایجاد هزینه های تحصیلی برای دختران و اینکه فضای منفعل موجود در موسسات آموزش عالی غیر دولتی موجب گسترش انفعال اجتماعی در نیمی از جامعه ایرانی می شود، از سویی دیگر با توجه به اینکه موسسات اموزش عالی غیر انتفاعی در اکثر موارد تنها حداقل های یک موسسه آموزش عالی را دارا می باشند، با گسترش تبعیض علمی بر علیه دختران روبرو خواهیم بود که عواقب شدیدی را در آینده در پی خواهد داشت.
همه آن چه در بالا به آن اشاره شد، بخش کوچکی از عملکردی است که نتیجه سیاست گذاری های نهادهای متولی بحث آموزش عالی در کشور است، نهادهایی که براساس رویه جاری تمامی آن ها مجری مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی می باشند که ریاست آن بر عهده ریاست دولت است و آقایان آیت ا… خامنه ای، آقای موسوی، آیت ا… هاشمی رفسنجانی، حجت الاسلام خاتمی و احمدی نژاد باید در مورد آن پاسخگو باشند و آن روز باید جواب دهند که چرا قوانینی را امضا کرده اند که در ان استادی می تواند به دانشجو تعرض کند و باز دانشجو از تحصیل محروم شود و دانشجو متهم شود و دانشجو زندانی شود و به شعور دانشجو توهین شود.







د، حال بیاییم از طالقانی که بر سنگ مزارش برخی نوشتند منافق کبیر تا سایرینی که به جرم انسان دوستی، در مسلک خلیفه پرستان منافق شناخته شدند را گرامی بداریم تا فردا روزی شرمنده خود نباشیم